Klaar voor de onaangekondigde controle.
Wat een Belgische FAVV-inspecteur vraagt bij een controle in jouw zaak. Gebaseerd op de huidige Belgische wetgeving en de officiële FAVV-gidsen — niet op Nederlandse of algemene EU-bronnen.
01 · Wettelijke basis
Wat zegt de wet?
Voor de Belgische horeca steunt het FAVV op vier hoofdteksten — twee Belgische Koninklijke Besluiten en twee rechtstreeks toepasselijke EU-verordeningen:
- KB van 14 november 2003Autocontrole, meldingsplicht en traceerbaarheid. Artikel 3 maakt het invoeren van een autocontrolesysteem verplicht voor elke exploitant in de voedselketen.1
- Verordening (EG) nr. 852/2004Hygiëne van levensmiddelen. Definieert de HACCP-principes die het Belgische KB vereist.2
- Verordening (EG) nr. 178/2002Algemene voedingsmiddelenwet — onder andere de traceerbaarheid (Artikel 18): één stap stroomopwaarts (leverancier) en één stap stroomafwaarts (klant) kunnen identificeren.3
- KB van 22 februari 2001Organisatie van de controles uitgevoerd door het FAVV. Definieert de bevoegdheden van inspecteurs, de procedure (PV → parket → administratieve boete of strafrechtelijke vervolging).4
FAVV gebruikt daarnaast sector-gidsen als praktische referentie. Voor horeca is dat Gids G-023, gevalideerd door het FAVV — niet wettelijk verplicht maar wel sterk aanbevolen.5
02 · De vijf documenten
Documenten die altijd beschikbaar moeten zijn
Een inspecteur kan op elk moment elk van onderstaande documenten opvragen. Ontbreekt er één, dan volgt automatisch een vermelding in het inspectieverslag — onafhankelijk van de feitelijke hygiëne.
Geldige FAVV-toelating of -erkenning
Moet zichtbaar opgehangen zijn in de inrichting. Vermelding op facturen verplicht voor bepaalde activiteiten.
Bron: KB 16/01/2006 + KB 14/11/2003 Art. 5
Geschreven autocontrolesysteem (HACCP-plan)
Gevarenanalyse + kritische controlepunten (CCP's) + grenswaarden + monitoring + corrigerende acties + verificatie. Mag op papier of digitaal. Gids G-023 levert sjablonen.
Bron: KB 14/11/2003 Art. 3 · Verordening 852/2004 Art. 5
Traceerbaarheid van inkomende goederen
Per product moet je kunnen tonen: leverancier, datum ontvangst, hoeveelheid. Inkoopfacturen + leveringsbonnen volstaan meestal. Bewaartermijn: minstens zolang het product houdbaar is, met minimum van 6 maanden.
Bron: Verordening 178/2002 Art. 18 · KB 14/11/2003 Art. 6
Allergeneninformatie aan de consument
Voor elk niet-voorverpakt gerecht moeten de 14 wettelijke allergenen vóór aankoop kenbaar zijn. Schriftelijk (kaart, fiche, scherm — letterhoogte ≥ 1,2 mm) of mondeling onder strikte voorwaarden.
Bron: Verordening 1169/2011 Art. 9 + 44 · KB 17/07/2014
Registratie van corrigerende acties
Wanneer een afwijking wordt vastgesteld (te hoge koelkasttemperatuur, lek koelinstallatie, bedorven product…), moet het besluit en de actie genoteerd worden. Dit is hét document waar inspecteurs het vaakst naar grijpen.
Bron: KB 14/11/2003 Art. 3 §2 · Gids G-007
03 · Mythes ontkracht
Wat NIET hoeft (ondanks wat anderen beweren)
Sinds 1 januari 2016 zijn enkele registratieplichten voor B2C-horeca afgeschaft. Dat scheelt papier. Wat er wel moet, blijft hetzelfde.6
Dagelijks temperatuurlog van koelkasten en diepvriezers+
MONITOREN is verplicht, REGISTREREN niet — behalve wanneer je een afwijking vaststelt en een correctieve actie neemt (dan WEL verplicht te noteren).
Zo doe je het wel goedTweemaal daags meten, alleen noteren bij afwijking + actie.
Bijhouden van een klachtenregister+
Voor B2C-horeca afgeschaft sinds 2016. Je moet wel ageren op klachten over voedselveiligheid en die opvolgen.
Wat je wel best doetBewaar klachtenmails / kassabewijzen 1 jaar als bewijs van opvolging.
Per leveringsbon ingangscontrole noteren+
Afgeschaft voor B2C-horeca. Je moet wel CONTROLEREN bij aankomst (verpakking, temperatuur, geur) en weigeren wat niet OK is.
Wat je wel moet bewarenDe inkoopfactuur en leveringsbon (voor traceability — zie punt 03 hierboven).
04 · Allergenen
Allergeneninformatie — wat moet écht?
Sinds 13 december 2014 moeten Belgische horeca-uitbaters de 14 wettelijke allergenen kenbaar maken aan de consument vóór aankoop. Dat kan op twee manieren — kies één en doe het consequent.7
A. Schriftelijk (aanbevolen)
- Op de menukaart, fiche, affiche of digitaal scherm.
- Letterhoogte minimum 1,2 mm.
- Beschikbaar op de verkoopplaats, ook digitaal mag (QR-code).
B. Mondeling (strikte voorwaarden)
- Zichtbaar bordje dat info opvraagbaar is.
- Schriftelijke procedure beschikbaar voor FAVV.
- Personeel opgeleid en up-to-date.
- Geen kost aanrekenen voor de info.
05 · Sancties
Wat gebeurt er bij een vaststelling?
Bij een inbreuk volgt eerst een proces-verbaal van vaststelling (PV). Het PV gaat naar het parket, dat beslist tussen drie sporen:8
- Geen vervolging — bij lichte, eenmalige inbreuken zonder gezondheidsrisico.
- Administratieve boete via het FAVV (eenvoudigste spoor). Het bedrag varieert volgens de aard van de inbreuk, de bedrijfsgrootte en eventuele recidive.
- Strafrechtelijke vervolging — voor zware inbreuken (acuut gezondheidsrisico, hardnekkige recidive, fraude). Kan leiden tot tijdelijke sluiting van de zaak.
We vermelden bewust geen indicatieve boetebedragen omdat die afhangen van een individuele beoordeling door FAVV en parket. De officiële bedragen zijn vastgelegd in het KB van 22 februari 2001 en latere wijzigingen.
06 · Voorbereiding
15-minuten voorbereidingschecklist
- FAVV-toelating zichtbaar opgehangen aan de ingang van de inrichting.
- HACCP-plan binnen 30 sec terug te vinden (digitaal of in een geprinte map).
- Laatste 6 maanden inkoopfacturen archiveerbaar (digitaal mag).
- Menukaart of allergenen-fiche met info over de 14 allergenen op de verkoopplaats.
- Logboek van corrigerende acties bijgewerkt — minstens één recente entry binnen 30 dagen.
- Personeel weet wie de inspecteur ontvangt en waar het HACCP-plan ligt.
HORECAtasks® dekt 5/5 van deze documenten
Word automatisch FAVV-conform.
10 dagen gratis proberen. Alle Premium-features. Geen creditcard nodig.
Start 10-dagen gratis trial